Χάρης Παπαδόπουλος
4 τραγούδια του Καβάφη
με τον Βασίλη Λέκκα
Κυκλοφορεί σε δίσκο 45 R.P.M. extended play Βινύλιο 42gr Συνολική διάρκεια: 10' 300 αριθμημένα αντίτυπα για παραγγελία πατήστε εδώ |
Χάρης Παπαδόπουλος | ΤΕΣΣΕΡΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΣΕ ΠΟΙΗΣΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΚΟΥ ΚΑΒΑΦΗ
Γιάννης Μουγγολιάς, περιοδικό Jazz & Τζαζ - Φεβρουάριος 2012
Σημαντική περίπτωση τραγουδοποιού, συνθέτη και μουσικού, ο Χάρης Παπαδόπουλος –γνωστός από την παλαιότερη θητεία του στους Χειμερινούς Κολυμβητές, από τη συμμετοχή του σε ορχήστρες του Θεοδωράκη, από τη συνεργασία του με τον Μανώλη Ρασούλη- έχει να επιδείξει ευρύτατη συνθετική πορεία. Η προσωπική δισκογραφική του διαδρομή αποτελείται από δίσκους σταθμούς όπως το “Premiere Version” του 1993 με τον Βασίλη Λέκκα, ο «Πέμπτος Άθλος» του Μιχαήλ Ροσίν του 1997 για το θέατρο Sculptur, το «Τραίνο Φτάνει Τελικά στην Κατερίνη» του 1998 (σε συνεργασία με το Μανώλη Ρασούλη), το «Τι Αξία Έχει το Διαμάντι (Τ' αεροπλάνο Στελθ)» με το Βασίλη Λέκκα στο ομώνυμο τραγούδι του 1999, το «Ένα Τραγούδι για την Αθήνα» σε ποίηση Κ. Καρυωτάκη με τον Θεόδωρο Ρήγα (CD και DVD του 2004), το “Stealth” του 2005 με τους Βασίλη Λέκκα, Cipi Pantovic και Albena Ivanova, καθώς και το εξαιρετικό CD “rec 9108” του 2009 με δεκατρία τραγούδια πάνω σε ποιήματα των Γιάννη Σκαρίμπα, Κ.Π. Καβάφη, Κώστα Καρυωτάκη, Τάκη Σινόπουλου, Μανόλη Αναγνωστάκη, και πέντε θέματα από το ντοκιμαντέρ «Στρατής Τσίρκας» της ΕΡΤ (με ερμηνευτές τους Βασίλη Λέκκα, Θεόδωρο Ρήγα και Albena Ivanova).
Στην τελευταία του δουλειά ο Χάρης Παπαδόπουλος μας ξαφνιάζει ευχάριστα με τα «4 τραγούδια του Καβάφη» σε ερμηνείες του Βασίλη Λέκκα, που κυκλοφόρησαν σε δίσκο ΕΡ 45 στροφών και σε 300 αριθμημένα αντίτυπα. Τέσσερα τραγούδια λοιπόν συνολικής διάρκειας 10 λεπτών συμπεριλαμβάνονται στη θαυμάσια έκδοση της εταιρείας του Χάρη Παπαδόπουλου La Grande Ours με τον πίνακα «Ζεϊμπέκικος» του Γ. Παπαδόπουλου να κοσμεί το εξώφυλλο. Ο συνθέτης αφιερώνει την εργασία του τη μνήμη του Μανώλη Ρασούλη. Όπως λέει και ο ίδιος η ιδέα προήλθε από ένα ανάλογο 45άρι του Μάνου Χατζιδάκι με τα τραγούδια «Μπολιβάρ» σε στίχους του Νίκου Εγγονόπουλου και «Για έναν ελεύθερο άνθρωπο», που κυκλοφόρησε το 1983 από τη Minos. Τα τέσσερα ποιήματα του Καβάφη «Ο Δεκέμβρης του 1903» (1904), Έτσι πολύ ατένισα (1917), «Επέστρεφε» (1912) και «Πρόσθεσις» (1897), προσεγγίζονται από τον Χάρη Παπαδόπουλο μέσω ενός προσωπικού συνθετικού οράματος. Μια σπουδή ανάγνωσης των ποιημάτων μέσα από τις δικές του τεχνοτροπίες και την αξιοποίηση ενός ευρύτατου μουσικού φάσματος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Χάρης Παπαδόπουλος μελοποιεί Καβάφη, αφού η πρώτη απόπειρα έγινε με το «Για να ‘ρθουν», που ερμηνεύει η Albena Ivanova στο “rec 9108”. Επίσης, τα τρία από τα τέσσερα τραγούδια που υπάρχουν εδώ ο συνθέτης τα είχε δουλέψει το 1990 και μόνο η «Πρόσθεσις» μελοποιήθηκε το 2006.
Ο Παπαδόπουλος ακουμπά στα ποιήματα με μια ζεστή αναπνοή, αφουγκραζόμενος τις εσωτερικές δονήσεις των στίχων με μια λαϊκότητα, που δεν έχει σχέση με την τυπική τραγουδιστική γραμμή, η οποία έχει υιοθετηθεί κατά καιρούς στο παρελθόν, στερώντας από τα ποιήματα την υψηλή ουσία τους. Ο συνθέτης αναζητά κι εν τέλει ανακαλύπτει μια νέα προσέγγιση, που πορεύεται ανάμεσα στο λαϊκότροπο και το έντεχνο, εξασφαλίζοντας την αδιαίρετη ενότητα στίχου και μουσικής. Το μπουζούκι ή ο μπαγλαμάς, που μπορεί κάποιους να ξενίσει, δεν λειτουργούν υπονομευτικά, αντιθέτως το μπλέξιμό τους με τα’ άλλα όργανα δημιουργεί μια στέρεα βάση, χωρίς να λείπουν οι εκπλήξεις.
Δίχως να παγιδεύεται στα στείρα μονοπάτια μιας ακραιφνούς φιλολογικής απόδοσης και μιας δυσνόητης ακαδημαϊκής γραφής, ο Παπαδόπουλος καταθέτει με σεμνότητα τα εκφραστικά του μέσα προς την εξυπηρέτηση μιας εσωτερικής και βαθιά συναισθηματικής κάλυψης. Κομμάτια όπως το «Έτσι πολύ ατένισα» θα μπορούσε να αποτελέσουν το μέτρο μιας νέας προσέγγισης της καβαφικής ποίησης. Ένα θαυμάσιο, παραδοσιακό, ζεϊμπέκικο κοντά ωστόσο στο πνεύμα του Αλεξανδρινού, με πολλές επί μέρους αναφορές. Κι όσο κι αν το άκουσμα ευφραίνει την καρδιά, σίγουρα τα μελοποιήματα μένουν μακριά από τη λειτουργία των σουξέ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η μπαλάντα «Ο Δεκέμβρης του 1903». Η γλυκιά μελαγχολία του «Επέστρεφε» σε πεντάτονο που θυμίζει ηπειρώτικο ρυθμό, σφραγίζεται από το ιδιοσυγκρασιακό συνθετικό ύφος και τα βαθιά αποτυπώματα μιας εσωτερικότητας, που εκδηλώνεται με διακριτικούς εκφραστικούς τρόπους. Θαυμάσιο το γοητευτικό μπλέξιμο των δύο κιθαρών και οι μπόσα-νόβα νύξεις. Από την άλλη στο ποίημα «Πρόσθεσις» το όραμα του Παπαδόπουλου ξεπερνά κατά πολύ τη λαϊκή ή έντεχνη περιοχή απογειώνοντάς μας.
Και στα τέσσερα τραγούδια ο Χάρης Παπαδόπουλος μας χαρίζει, μέσα από το ενδιαφέρον ενορχηστρωτικό του σχέδιο (μπουζούκι, μπαγλαμάς, κιθάρες, ηλεκτρικό μπάσο, ντραμς, κρουστά, congas) ένα απολαυστικό λυρικό και συνάμα επικό δοκίμιο για τον Καβάφη. Από την πλευρά του ο Βασίλης Λέκκας καταφέρνει έναν ερμηνευτικό άθλο –εξάλλου, η χημεία που έχει αναπτύξει στις πολλές συνεργασίες του με τον συνθέτη, τον καθιστά ιδανικό συνεργάτη-, αλλά το ίδιο θα υποστηρίζαμε και για τους υπόλοιπους «ταξιδευτές» (Δ. Τζιώκας κιθάρες, Α. Λαζαρίδης ηλεκτρικό μπάσο, Ν. Ψοφογιώργος ντραμς, κρουστά, Μίκης Καραβασίλης congas, και Δ. Καραγιαννακίδης, Ν. Ποικιλίδης midi transfer), με τον συνθέτη να τον απολαμβάνουμε στο μπουζούκι, τον μπαγλαμά, το πιάνο, αλλά και ως δεύτερη φωνή δίπλα στον Βασίλη Λέκκα.
Τα τέσσερα τραγούδια του Καβάφη εκπέμπουν έναν ακριβό λυρισμό και μια μυστηριακή έλξη. Ο Χάρης Παπαδόπουλος δεν χαρίζεται στην επιτυχία. Άλλωστε πως θα μπορούσε να το κάνει όταν επιλέγει να μελοποιήσει το… μες στ΄ολικό ποσό δεν αριθμήθηκα / κι αυτή η χαρά μ’ αρκεί;
Σημαντική περίπτωση τραγουδοποιού, συνθέτη και μουσικού, ο Χάρης Παπαδόπουλος –γνωστός από την παλαιότερη θητεία του στους Χειμερινούς Κολυμβητές, από τη συμμετοχή του σε ορχήστρες του Θεοδωράκη, από τη συνεργασία του με τον Μανώλη Ρασούλη- έχει να επιδείξει ευρύτατη συνθετική πορεία. Η προσωπική δισκογραφική του διαδρομή αποτελείται από δίσκους σταθμούς όπως το “Premiere Version” του 1993 με τον Βασίλη Λέκκα, ο «Πέμπτος Άθλος» του Μιχαήλ Ροσίν του 1997 για το θέατρο Sculptur, το «Τραίνο Φτάνει Τελικά στην Κατερίνη» του 1998 (σε συνεργασία με το Μανώλη Ρασούλη), το «Τι Αξία Έχει το Διαμάντι (Τ' αεροπλάνο Στελθ)» με το Βασίλη Λέκκα στο ομώνυμο τραγούδι του 1999, το «Ένα Τραγούδι για την Αθήνα» σε ποίηση Κ. Καρυωτάκη με τον Θεόδωρο Ρήγα (CD και DVD του 2004), το “Stealth” του 2005 με τους Βασίλη Λέκκα, Cipi Pantovic και Albena Ivanova, καθώς και το εξαιρετικό CD “rec 9108” του 2009 με δεκατρία τραγούδια πάνω σε ποιήματα των Γιάννη Σκαρίμπα, Κ.Π. Καβάφη, Κώστα Καρυωτάκη, Τάκη Σινόπουλου, Μανόλη Αναγνωστάκη, και πέντε θέματα από το ντοκιμαντέρ «Στρατής Τσίρκας» της ΕΡΤ (με ερμηνευτές τους Βασίλη Λέκκα, Θεόδωρο Ρήγα και Albena Ivanova).
Στην τελευταία του δουλειά ο Χάρης Παπαδόπουλος μας ξαφνιάζει ευχάριστα με τα «4 τραγούδια του Καβάφη» σε ερμηνείες του Βασίλη Λέκκα, που κυκλοφόρησαν σε δίσκο ΕΡ 45 στροφών και σε 300 αριθμημένα αντίτυπα. Τέσσερα τραγούδια λοιπόν συνολικής διάρκειας 10 λεπτών συμπεριλαμβάνονται στη θαυμάσια έκδοση της εταιρείας του Χάρη Παπαδόπουλου La Grande Ours με τον πίνακα «Ζεϊμπέκικος» του Γ. Παπαδόπουλου να κοσμεί το εξώφυλλο. Ο συνθέτης αφιερώνει την εργασία του τη μνήμη του Μανώλη Ρασούλη. Όπως λέει και ο ίδιος η ιδέα προήλθε από ένα ανάλογο 45άρι του Μάνου Χατζιδάκι με τα τραγούδια «Μπολιβάρ» σε στίχους του Νίκου Εγγονόπουλου και «Για έναν ελεύθερο άνθρωπο», που κυκλοφόρησε το 1983 από τη Minos. Τα τέσσερα ποιήματα του Καβάφη «Ο Δεκέμβρης του 1903» (1904), Έτσι πολύ ατένισα (1917), «Επέστρεφε» (1912) και «Πρόσθεσις» (1897), προσεγγίζονται από τον Χάρη Παπαδόπουλο μέσω ενός προσωπικού συνθετικού οράματος. Μια σπουδή ανάγνωσης των ποιημάτων μέσα από τις δικές του τεχνοτροπίες και την αξιοποίηση ενός ευρύτατου μουσικού φάσματος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Χάρης Παπαδόπουλος μελοποιεί Καβάφη, αφού η πρώτη απόπειρα έγινε με το «Για να ‘ρθουν», που ερμηνεύει η Albena Ivanova στο “rec 9108”. Επίσης, τα τρία από τα τέσσερα τραγούδια που υπάρχουν εδώ ο συνθέτης τα είχε δουλέψει το 1990 και μόνο η «Πρόσθεσις» μελοποιήθηκε το 2006.
Ο Παπαδόπουλος ακουμπά στα ποιήματα με μια ζεστή αναπνοή, αφουγκραζόμενος τις εσωτερικές δονήσεις των στίχων με μια λαϊκότητα, που δεν έχει σχέση με την τυπική τραγουδιστική γραμμή, η οποία έχει υιοθετηθεί κατά καιρούς στο παρελθόν, στερώντας από τα ποιήματα την υψηλή ουσία τους. Ο συνθέτης αναζητά κι εν τέλει ανακαλύπτει μια νέα προσέγγιση, που πορεύεται ανάμεσα στο λαϊκότροπο και το έντεχνο, εξασφαλίζοντας την αδιαίρετη ενότητα στίχου και μουσικής. Το μπουζούκι ή ο μπαγλαμάς, που μπορεί κάποιους να ξενίσει, δεν λειτουργούν υπονομευτικά, αντιθέτως το μπλέξιμό τους με τα’ άλλα όργανα δημιουργεί μια στέρεα βάση, χωρίς να λείπουν οι εκπλήξεις.
Δίχως να παγιδεύεται στα στείρα μονοπάτια μιας ακραιφνούς φιλολογικής απόδοσης και μιας δυσνόητης ακαδημαϊκής γραφής, ο Παπαδόπουλος καταθέτει με σεμνότητα τα εκφραστικά του μέσα προς την εξυπηρέτηση μιας εσωτερικής και βαθιά συναισθηματικής κάλυψης. Κομμάτια όπως το «Έτσι πολύ ατένισα» θα μπορούσε να αποτελέσουν το μέτρο μιας νέας προσέγγισης της καβαφικής ποίησης. Ένα θαυμάσιο, παραδοσιακό, ζεϊμπέκικο κοντά ωστόσο στο πνεύμα του Αλεξανδρινού, με πολλές επί μέρους αναφορές. Κι όσο κι αν το άκουσμα ευφραίνει την καρδιά, σίγουρα τα μελοποιήματα μένουν μακριά από τη λειτουργία των σουξέ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η μπαλάντα «Ο Δεκέμβρης του 1903». Η γλυκιά μελαγχολία του «Επέστρεφε» σε πεντάτονο που θυμίζει ηπειρώτικο ρυθμό, σφραγίζεται από το ιδιοσυγκρασιακό συνθετικό ύφος και τα βαθιά αποτυπώματα μιας εσωτερικότητας, που εκδηλώνεται με διακριτικούς εκφραστικούς τρόπους. Θαυμάσιο το γοητευτικό μπλέξιμο των δύο κιθαρών και οι μπόσα-νόβα νύξεις. Από την άλλη στο ποίημα «Πρόσθεσις» το όραμα του Παπαδόπουλου ξεπερνά κατά πολύ τη λαϊκή ή έντεχνη περιοχή απογειώνοντάς μας.
Και στα τέσσερα τραγούδια ο Χάρης Παπαδόπουλος μας χαρίζει, μέσα από το ενδιαφέρον ενορχηστρωτικό του σχέδιο (μπουζούκι, μπαγλαμάς, κιθάρες, ηλεκτρικό μπάσο, ντραμς, κρουστά, congas) ένα απολαυστικό λυρικό και συνάμα επικό δοκίμιο για τον Καβάφη. Από την πλευρά του ο Βασίλης Λέκκας καταφέρνει έναν ερμηνευτικό άθλο –εξάλλου, η χημεία που έχει αναπτύξει στις πολλές συνεργασίες του με τον συνθέτη, τον καθιστά ιδανικό συνεργάτη-, αλλά το ίδιο θα υποστηρίζαμε και για τους υπόλοιπους «ταξιδευτές» (Δ. Τζιώκας κιθάρες, Α. Λαζαρίδης ηλεκτρικό μπάσο, Ν. Ψοφογιώργος ντραμς, κρουστά, Μίκης Καραβασίλης congas, και Δ. Καραγιαννακίδης, Ν. Ποικιλίδης midi transfer), με τον συνθέτη να τον απολαμβάνουμε στο μπουζούκι, τον μπαγλαμά, το πιάνο, αλλά και ως δεύτερη φωνή δίπλα στον Βασίλη Λέκκα.
Τα τέσσερα τραγούδια του Καβάφη εκπέμπουν έναν ακριβό λυρισμό και μια μυστηριακή έλξη. Ο Χάρης Παπαδόπουλος δεν χαρίζεται στην επιτυχία. Άλλωστε πως θα μπορούσε να το κάνει όταν επιλέγει να μελοποιήσει το… μες στ΄ολικό ποσό δεν αριθμήθηκα / κι αυτή η χαρά μ’ αρκεί;
